Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami
26 marca 2026, 09:05Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.
Peptydowa sekwencja eliminuje szkodliwe białka
30 lipca 2014, 13:21Bioinżynierowie z University od Washington w Seattle zaprojektowali białkowy bloker, który obiera na cel toksyczną formę przejściową, występującą podczas przekształcania normalnych białek w tworzące fibryle postaci o nieprawidłowej konformacji. Dzięki temu można by diagnozować, spowolnić, a nawet leczyć nieuleczalne dotąd choroby, np. alzheimera.
Sprytne czerwone krwinki
13 marca 2007, 11:11Kiedy erytrocyt trafia do najmniejszych naczyń kapilarnych (włosowatych), często okazuje się, że jego rozmiary są większe niż średnica naczynia. Aby się przez nie przedostać, czerwona krwinka musi zmienić kształt. Może się to udać pod warunkiem, że poprzestawia białka budulcowe cytoszkieletu.
Molekularna pamięć drzew pomaga wytrzymać upały
15 lutego 2019, 05:02Drzewa zapamiętują ekspozycję na ekstremalnie wysokie temperatury, dzięki czemu ich potomstwo i one same lepiej sobie radzą z kolejnymi falami upałów.
Skąd może się brać przemoc wobec dzieci
3 listopada 2006, 14:22U małp, które znęcają się nad swoimi młodymi, można zaobserwować charakterystyczne zmiany w mózgu, które powodują zwiększenie prawdopodobieństwa maltretowania własnych dzieci.
Niedźwiedź jaskiniowy: tak żył i taki był
28 sierpnia 2017, 10:57Liczne skamieniałości, głównie z Alp, które obejmują osobniki z wszystkich grup wiekowych, pozwoliły szczegółowo odtworzyć biologię i tryb życia niedźwiedzia jaskiniowego (Ursus spelaeus).
Nowa nadzieja na komórki macierzyste
22 listopada 2010, 16:31Chyba nic we współczesnej medycynie nie wywołuje takich dyskusji, jak sprawa komórek macierzystych. Dałyby one cudowne niemal możliwości leczenia wielu chorób, ale ich uzyskiwaniu towarzyszą problemy technologiczne oraz kontrowersje etyczne. Niemieccy uczeni szykują przełom.
Jak pory roku wpłyną na koronawirusa? Badają, jak zachowa się on w innej temperaturze i wilgotności
20 marca 2020, 10:42Jedną z największych niewiadomych dotyczących koronawirusa SARS-CoV-2 jest jego zachowanie w zależności od pór roku. Fizycy z University of Utah otrzymali w ramach projektu Rapid Response Research grant z Narodowej Fundacji Nauki. Kwota 200 000 dolarów ma im wystarczyć na zalezienie odpowiedzi, jak wirus będzie się rozprzestrzeniał i zachowywał w zmieniających się porach roku.
Uśmierzanie bólu za pomocą organicznej elektroniki
13 maja 2015, 12:19Wszczepialna pompa jonowa, która uwalnia substancję naturalnie występującą w organizmie - kwas γ-aminomasłowy (GABA) - hamuje przewodzenie sygnału bólowego. Eksperymenty prowadzono in vitro i na żywych szczurach, ale gdy już uzyskano dowód, że koncepcja w ogóle działa, w niedalekiej przyszłości będzie ją można wdrożyć u pacjentów z uszkodzeniem nerwów.
Powstała sztuczna komórka, która potrafi odżywiać się, rozwijać i dzielić
6 lipca 2026, 08:50Miliardy lat temu przypadkowe reakcje zachodzące w oceanie zmieniły chemię w biologię. Na Ziemi powstało życie. Nie wiemy dokładnie, jak to się stało, ale Katarzyna Adamala z University of Minnesota i jej zespół postanowili sprawdzić, czy da się ten proces powtórzyć w laboratorium. W preprincie – czyli wstępnej wersji artykułu naukowego – opublikowanym niedawno w bioRxiv, uczeni opisali syntetyczną komórkę, która rośnie, replikuje DNA, dzieli się na komórki potomne i robi to wszystko na podstawie instrukcji zapisanej we własnym genomie.
